donderdag 1 november 2012

Tering!!!



Omdat ik een redelijk ouwe muts ben, geboren 1948, dank u, kan ik me nog veel herinneren van
de situatie in de jaren 50 en zestig. Er was bv geen bijstand, maar een bedeling. Mensen zonder inkomen (Weduwen, vrouwen die lang mantelzorger waren geweest etc) hadden geen echte uitkering en leefden behoorlijk in armoede, echte armoede. Dus geen geld voor kleding, vaak niet voor eten, sprokkelen om de huur op te brengen. Vakantie hadden ze vaak nog nooit gehad en het grootste uitje was het te eten gevraagd worden door familie. Dat scheelde, warmte en een maaltijd gratis. Als teken van dank werden bijvoorbeeld sokken gestopt of truien gebreid voor de vele neefjes en nichtjes.
Ook was er geen AOW en velen kregen nauwelijks pensioen. Oud was vaak synoniem aan arm.
Mensen die het niet meer konden redden gingen naar een oude mannen en/of vrouwenhuis waar ze op zalen sliepen, alleen een kastje hadden en karige maaltijden kregen. Een kaakje was al een luxe.
Toen de AOW werd ingevoerd, lachte mijn opa zich gek; nooit had hij er een cent aan betaald en toch kreeg hij maandelijks een paar honderd gulden kado. De oude tantes waren opgelucht, eindelijk geen hand ophouden bij familie of kerk en net aan je eigen bedoeninkje bedruipen. Eindelijk financieel onafhankelijk.
Een eigen huis aanschaffen was in eerste instantie voor bijna niemand weggelegd. Nog afgezien van de grote woningnood na de oorlog, waardoor mensen vaak heel lang bij ouders in moesten wonen, met kleine kinderen en al, de inkomens waren laag en er schoot vrijwel niets over. Als je met de bank ging praten over een hypotheek (vaak was je afhankelijk van de goede wil van de filiaalhouder), werd er een aardige eigen inleg ge-eist. Tophypotheken? Rente-aftrek? Neuh... Ze werden ook alleen verstrekt op basis van één inkomen. Vrouwen mochten vaak niet eens werken als ze getrouwd waren en zeker met kinderen was het vrijwel niet te combineren en dat werd ook niet erg geaccepteerd door werkgevers. Kinderopvang? Opa en Oma zul je bedoelen.
Vakantie was ook voor veel mensen niet of nauwelijks weggelegd; een dagje naar familie, of de stad of het strand was vaak al een grote aanslag op het budget, inclusief de zelf meegebrachte broodjes en limo.
Van het www
Er was nog een zesdaagse( later 5 en half)werkweek en ook scholen hadden nog geen vrije zaterdag.
De meeste vrouwen hadden geen wasmachine of koelkast en kookten op petroliestellen.
Enfin er werd gebikkeld en met centen gegoocheld. Er was weinig luxe bij, de basisbehoeften vervullen was al een klus. Langzaam werd dit beter en beter en konden veel mensen denken aan een eigen huis. Er was nog steeds een tekort aan betaalbare huurwoningen dus werd dit gestimuleerd met hypotheekgaranties en rente-aftrek. De beter betaalden hadden geen ziekenfonds, nee dat was voor arbeiders. De ziekenhuizen en artsen maakte een groot verschil tussen particulier verzekerden en ziekenfondsverzekerden. Verschillende spreekuren, verschillende hulpmiddelen (ziekenfondsbrilletje...), verschillende kamers/zalen. De particuliere verzekeringen werden steeds duurder en niemand klaagde toen iedereen verplicht verzekerd werd. Dat was voor vele hogere inkomens een beste lastenverlichting.
De auto werd een gewoon vervoermiddel ook voor de kleine man en vakantie was een recht geworden .
Als je een huis kocht, vaak al meteen bij het eerste zelfstandig wonen, werd de keuken en badkamer er standaard uitgesloopt en vervangen door de meest luxe en moderne uitvoering , vaak met verhoging van de hypotheek. CV was de norm en apparatuur in huis en keuken normaal. Vaak van spullen wisselen, met de mode meegaan, allemaal normaal geworden.
In vijftig jaar is Nederland er heel anders komen uit te zien. We hebben een welvaart gekregen die onze (over-) grootmoeders had verbijsterd en dat vinden we ons recht. Regering en bedrijfsleven hebben er hevig op ingespeeld en we geloofden dat een tophypotheek, een lening en luxe ons toekwamen en dat dat alleen maar beter zou worden.
Plof, daar ging de ballon. Lek en nu is Leiden in last, want een of meerdere stappen terug is ondenkbaar en dus onbespreekbaar. De kosten naar de baten zetten lastig als je niets wil inleveren. Dat iets uit de lengte of de breedte moet komen, een achterhaald begrip, vinden mensen onder de veertig vaak.
We hebben met zijn allen , stevig daartoe gestimuleerd door regeringen en banken, op te grote voet geleefd, de overheid voorop. Nu betalen we de prijs en gaan weer terug naar “doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg”.
In dat hele verhaal van na de oorlog is er tevens een enorme aanslag op ons milieu gepleegd en de derde wereld heeft in onze welvaart nauwelijks meegedeeld, in tegendeel. In sommige regio's is het alleen maar slechter geworden.
Hoe we dit allemaal weer recht moeten breien, ik weet het niet, maar doorgaan zoals we deden is geen oplossing, dat lijkt me duidelijk. Klagen ook niet, opkomen voor ieders rechten is belangrijker dan het persoonlijk belang. Eigen portemonnee eerst, geldt voor veel mensen als uitgangspunt, maar dat is kortzichtig. Kijk naar wat er in Amerika gebeurt; hardwerkende mensen die in de kredietval liepen en nu op straat staan en geen gezondheidszorg meer kunnen betalen. Kinderen die zonder enig toekomstperspectief opgroeien, klimaatveranderingen die enge gevolgen hebben, een steeds grote onderklasse die het niet meer pikt , rellen, oorlogen. Dat is geen goed vooruitzicht, toch?
We moeten de Tering echt naar de Nering gaan zetten, niet alleen kijken naar wat we willen en wilden maar naar wat we, met zijn allen, nodig hebben en wat mogelijk is.
Of dat gaat gebeuren? Ik heb er een hard hoofd in. Terwijl ik in mijn persoonlijke leven een beroepsoptimist ben , ben ik hierin een zwartkijker. Ik heb geen kinderen, en dat is nu in mijn voordeel, ik hoef me over hen geen zorgen te maken. En ik ben nooit materialistisch geweest en leef al lang van een minimum, mij krijgen ze niet zo snel klein. Ik ben een overlever en dat zal ik ook blijven met nog minder geld. Dat wil ook niet zeggen dat ik dat als grote ellende beschouw. Je kunt overal van genieten, zelfs al is het bestaan sober.
Maar of ik in 2050 zou willen leven?

19 opmerkingen:

  1. ja je hebt helemaal gelijk en we hebben voor mijn gevoel met z'n allen teveel uit de honing pot gesnoept en niet voor nieuwe gezorgd dus moeten we nu allemaal inleveren en de schouders er onder zetten voor een betere toekomst.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik blijf wel optimistisch: ons land heeft vaker een crisis doorgemaakt en gelukkig is het iedere keer weer goed gekomen. alleen hoop ik niet dat er eerst een oorlog moet komen om het weer goed te laten komen, zoals na de crisis van de jaren 30.

    De automatisering was aan de ene kant goed, maar aan de andere kant heeft het ook al veel banen gekost en zal het nog heel veel banen kosten. Vroeger werd verteld dat ooit alles door robotten gedaan zou worden en dat vonden wij best wel een schrikbeeld en nu we hiermee al een aardig eind op weg zijn, is het ook zorgwekkend. De werkloosheid neemt toe en het geld voor deze mensen moet toch ergens vandaan komen.

    Hoe het in de toekomst zal zijn weet natuurlijk geen mens, maar ik heb geen zin om bij de pakken neer te zitten. Ik leer mijn kinderen dat niet alles vanzelfsprekend is en dat ze moeten zorgen voor anderen, hun leefomgeving en de aarde.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ik ben blij,dat ik veel van wat je beschrijft ook meegemaakt heb. Dat geeft dankbaarheid voor alle luxe van mijn huidige leven. En de zekerheid,dat een stapje terug geen verschrikking hoeft te zijn. Want ik heb goede herinneringen aan die karige tijd.Voor jongeren,die vaak alleen de huidige normen kennen,moet het moeilijker zijn de broekriem aan te halen. groeten Izerina

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dat denk ik ook. Ik ben van 51. Wij zijn in staat een stapje terug te zetten omdat we zo ook vroeger leefden. Onze kinderen zullen dit veel moeilijker kunnen!

      Consuminderen met Marianne

      Verwijderen
  4. Ook ik kom uit het jaar 1948. Alles wat je beschreef, heb ik meegemaakt. Maar onze kinderen kregen het beter. Ieder jaar samen met ons op vakantie. Betaald door de ouders mogen studeren(ook toen gingen we niet op vakantie). Blij dat het goed ging met de kinderen. Onze genearatie redt het wel, wij weten hoe je zuinig moet leven. Maar onze kinderen en kleinkinderen zijn niet anders gewend dan luxe!. Ik hoop dat ze het kunnen, TEVREDEN zijn

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Goed blog! Ik ben van een heel andere generatie, maar geld en goederen nooit als vanzelfsprekend gezien. Ik heb ook zuinig geleefd en dat van huis uit ook meegekregen. Ik vind het dan ook niet erg om een stapje terug te doen. Ik hoop dat iedereen zich er weer van bewust wordt dat je echt geen grotere auto als de buurman hoeft te hebben en zuinig moet zijn op je spullen en geluk niet in materie zit en je ook aan de generatie na je moet denken!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Het doet me aan m'n oma denken, die weduwe werd met 9 kinderen, waarvan de jongste mijn vader die toen 5 jaar oud was. Mijn vader vertelt er weinig over, maar ik weet wel ongeveer en wat voor armoede ze hebben geleefd. Sterke vrouw moet ze zijn geweest, mijn oma.
    Ik ben zo'n jongere, van 27, en ik doe mijn best. Ik consuminder waar ik kan, maar ik spreek er niet graag over omdat ik uit ervaring weet op kritiek en weerstand te stuiten. Laatst werd ons verweten dat we nog steeds geen plasma tv hadden staan door iemand van onze leeftijd, ook met een gezin. M'n eigen moeder vindt me soms al raar omdat ik zoveel spullen uitzoek en verkoop, de verwarming laag zet en spullen die ik zo kan krijgen afsla omdat ik het niet kan gebruiken.
    Hier op blogland is het heel normaal, minder consumeren en leren tevreden te zijn met wat je hebt. Maar in mijn 'echte wereld' wordt het lang nog niet zo geaccepteerd. Alleen hier en met mijn opa kan ik over dit soort zaken praten. En gelukkig ook met mijn wederhelft.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Weet je dat juist mensen zoals jij mij hoop geven op een goede toekomst voor mens en aarde?

      Verwijderen
    2. Idd Izerina, door deze mens is er nog hoop voor de toekomst. En gelukkig zijn er meer jonge mensen die er zo over denken. Twee daarvan zijn mijn dochters en ik ben hartstikke trots op ze!!

      Verwijderen
    3. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

      Verwijderen
    4. Dat is dan wel weer fijn om te lezen. :)

      Verwijderen
  7. Hoi Vlasleeuwenbekje, ik kom uit een andere generatie ben geboren in de jaren 60.
    Maar wat jij beschrijft kan ik me helemaal in vinden, wij hebben nooit veel uitgegeven, wij hebben nooit mee willen doen aan de overconsumsie simpelweg omdat het slecht voor het milieu is.

    Ik denk wel dat het voor veel mensen moeilijk is om terug te gaan naar de basisbehoefte, vooruitgaan is nou eenmaal makkelijker dan achteruitgaan.

    Groetjes Dreadlocks

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Een dijk van een log, Vlasje. Ik herken het allemaal en vind dat veel mensen ondankbaar, ontevreden en verwend zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Mijn allereerste koopwoning in 1987 werd gekocht met een maximum bijdrage van de vrouw voor 5 jaar. Na die 5 jaar ging je naar 285 gulden per maand en volgens de bank was dat op te brengen als je kinderen had. Nu dus een 130 euro.
    Daar denk ik idd ook nog wel eens aan terug. Het kon allemaal niet op en nu moeten wij. Voor ons zal het nog wel meevallen, maar voor velen die nog nooit hebben bezuinigd en met de dag leven, oei, daar wordt het moeilijk voor.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Ik ben zelf 26 jaar en inderdaad ik ken alleen maar welvaart en mindere tijden ken ik niet. Een stap terug doen vind ik helemaal niet erg, maar in mijn ogen worden er verkeerde dingen aangepakt. Waarom een project als de JS voortzetten, waarom Griekenlang nog meer geld geven etc. Ga daar maar op bezuinigen en inderdaad wat jij noemt de scootmobielen en medicatie dat allemaal word weggegooid is gewoon schandalig. Daar valt nog een hoop op te bezuinigen.

    We hebben het goed, maar ik wil graag mijn kindjes ook een goede en fijne jeugd geven. Natuurlijk heb je daar niet alleen geld voor nodig, maar het is wel fijn om te hebben. Ik werk namelijk ook voor de leuke dingen en ja mijn leuke dingen kosten ook geld en inderdaad vind ik dat ik daar recht op heb. We werken er immers hard voor.

    Gelukkig heb ik altijd van mijn ouders geleerd om nooit meer geld uit te geven dan je tot je beschikking hebt. Geen leningen en geen roodstanden. Gelukkig ook een leuk spaarsaldo achter de hand.

    Een stapje terug prima, maar wel in het redelijke. Ze hebben jaren teveel uitgegeven en ze kunnen niet verwachten dat ze dat even in een aantal oplossen.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Vroeger was zeker niet alles beter, maar het lijkt wel of mensen toen meer over hun uitgavenpatroon en consequenties nadachten. Nu zal, al dan niet noodgewongen, het grootste deel van de mensen dat moeten doen.
    En met positief denken en de wetenschap dat je het redt, komt je ook een heel eind. Desondanks heb ik veel bewondering voor mensen die het al jaren redden met een minimuminkomen en hoop ik van harte voor hen dat zij enigszins gespaard blijven de komende tijd.
    Succes en dank voor je mooie blog!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Niemand schrijft dat het vroeger beter was. Er wordt alleen gezegd dat men blij is ook slechtere tijden te hebben meegemaakt zodat men weet dat je niet in paniek hoeft te raken als het minder gaat. Vroeger hebben ze het overleefd en dat zal nu ook wel weer gebeuren. Bovendien is er dankbaarheid voor alle luxe die ze gekend hebben (of gelukkig nog steeds hebben).
      Martha

      Verwijderen
  12. Rake blog. Ik ga 'm nog eens lezen en erover nadenken.

    BeantwoordenVerwijderen