maandag 11 april 2011

Niet-weten

Uit de nieuwsbrief van Karin Bosveld 

Moet je 'het altijd weten?

Op school leerden we dat op elke vraag een antwoord was. Over het algemeen was er maar één goed antwoord; alle andere antwoorden waren fout. Of maar een beetje goed. Er was altijd een ‘beste’ antwoord. Had je dat antwoord, dan kreeg je een punt voor de vraag. Anders niet, of maar een halve of een kwart punt.

Altijd een antwoord

Met dat idee dat op elke vraag een goed antwoord is, lijken wij ons volwassen leven in te gaan. Op de vraag wie voor jou de juiste partner is moet een antwoord te formuleren zijn. Of op de vraag wat je wil worden, of je kinderen wil, en hoe je ze groot moet brengen. Hoe je conflicten op moet lossen, hoe je financiële problemen oplost, hoe je je staande houdt in een veeleisende maatschappij, hoe je gezond blijft of weer beter wordt als je ziek bent. Hoe we van onze somberheid, eenzaamheid, wanhoop verlost kunnen worden. Hoe we ons geluk eeuwig voort kunnen laten duren. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Controle

Het heeft veel te maken met ons idee dat wij controle over het leven hebben. Dat we datgene wat we als onaangenaam ervaren kunnen stoppen of veranderen, als we de juiste antwoorden maar vinden. De waarheid is, dat die controle van ons maar zeer beperkt is. Het leven ontvouwt zich, op manieren die we niet kunnen voorspellen en vaak ook niet kunnen beïnvloeden. Sommige vragen zijn te groot voor een antwoord, andere te complex, en op weer andere vragen is eenvoudigweg geen antwoord.

Geduld

Maar heel vaak ook, komt het antwoord van het leven zelf. De situaties waar wij eindeloze nachtelijke piekersessies aan besteden, lossen zich meestal niet op omdat wij er wakker van hebben gelegen, maar omdat het leven zijn loop heeft. Als wij menen dat een situatie ‘vast zit’, komt dat omdat wij er ons in vast gebeten hebben of er vanuit een vastzittende overtuiging naar kijken. Maar het leven kenmerkt zich door voortdurende verandering, hoe lastig we het ook vinden om dat te accepteren. Heel vaak vragen situaties eenvoudigweg om ons geduld. Geduld en vertrouwen.

Niet-weten verdragenkarin bosveld

Dat klinkt simpel, maar het is vaak een ongelooflijke opgave. We zoeken niet voor niets naar een antwoord: we vinden de situatie pijnlijk, moeilijk, onverdraaglijk misschien. En onze geest houdt ons voor dat als we die nou maar zijn gang laten gaan, hij ons de uitweg naar het antwoord zal denken.
De eerste stap is, je te realiseren dat het vruchteloos zoeken naar antwoorden je meestal niet gaat helpen. Stap twee is, het niet weten te verdragen. Je weet het niet. En dat mag. Je weet het nu niet. Dat wil niet zeggen dat er nooit meer een moment zal zijn waarop je het weet. Maar door het niet weten nu te verdragen, maak je als het ware ruimte voor het leven, dat veel groter en grootser is dan wij met ons gepieker bevatten kunnen.
Wat mindfulnesstraining je leren kan, is precies dat: zijn met wat er nu is, wat het ook is. Ook als dat niet-weten is.

Gedicht

Heb je geduld te wachten
tot de modder zakt
het water helder wordt
kun je in stilte verwijlen tot
de juiste handeling vanuit
zichzelf ontstaat
Lao tse


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen